R BORIS έγραψε:
Και μία «απόδειξη» με άλογα.
Το πρόβλημα: Ένα άλογο τερμάτισε μία κούρσα 1 χιλιομέτρου σε ένα λεπτό. Μόνο που ξεκίνησε άσχημα, με μηδέν ταχύτητα. Στο τέρμα έφτασε πολύ κουρασμένο, τόσο που προς το τέλος πήγαινε όλο και πιο σιγά μέχρι που έπεσε ξερό (μηδενική ταχύτητα) ακριβώς στην γραμμή του τέρματος. Να δείξουμε ότι είτε κάποια στιγμή το άλογο είχε επιτάχυνση μεγαλύτερη από 4χλμ/λεπτό/λεπτό είτε κάποια στιγμή, το κουρασμένο, είχε τεράστια επιβράδυνση, πάνω από 4χλμ/λεπτό/λεπτό.
- «Τετριμμένο», είπε ο Σέρλοκ Χολμς που παρακολουθούσε την κούρσα στη ταινία που τράβηξε με την καινούργια του κινηματογραφική κάμερα. «Κοίταξε, πες ότι στο πρώτο μισό της λεπτό της κούρσας, η επιτάχυνση ήταν κάτω από 4χλμ/λεπτό/λεπτό. Τότε το άλογό μας θα ήθελε πάνω από μισό λεπτό για να φτάσει στη μέση της διαδρομής.»
- «Δεν το ‘πιασα αυτό!» απάντησε ο Γουάτσον. «Αφού το άλογο έχει σκαμπανεβάσματα στη ταχύτητά του, πως έβγαλες το συμπέρασμα; Χόλμς, μου φαίνεται ότι με δουλεύεις.»
- «Όχι» απάντησε ο Χόλμς. «Αυτή τη στιγμή δεν σε δουλεύω. Αυτό που είπα είναι το αποτέλεσμα μαθηματικού συλλογισμού. Κοίτα αυτό το πράσινο άλογο δίπλα στο δικό μας. Υπολόγισα με λογαρίθμους ότι έχει επιτάχυνση ακριβώς 4. Άρα σε μισό λεπτό θα φτάσει στη μέση της διαδρομής και ...».
-«Άντε πάλι, και πως το συμπεραίνεις αυτό κύριε ντέτεκτιβ;» διέκοψε ο Γουάτσον.
- «Άσε με να τελειώσω Γουάτσον. Όπως σου έχω πει πολλές φορές πρέπει να σκέφτεσαι κατ’ αναλογία με παρόμοιες καταστάσεις. Η βαρύτητα όπως ξέρεις έχει και αυτή σταθερή επιτάχυνση. Όλοι ξέρουμε ότι αν αφήσεις να πέσει ένα σώμα με μηδενική αρχική ταχύτητα τότε σε χρόνο t θα διανύσει απόσταση

. Ξέχασες την Φυσική σου; Ξέχασες τα συμπεράσματα του Γαλιλαίου μετά το πείραμα στον Πύργο της Πίζας; Άντε μη πω τίποτα!»
Για μια στιγμή ο Γουάτσον έμεινε σιωπηλός. Μετά του ήρθε η αναλαμπή καθώς σκέφτηκε ότι δεν έχει σημασία αν η επιτάχυνση είναι 9,81 ή αν είναι 4. Σημασία έχει ότι είναι σταθερή. Μετά φώναξε,
- «Το ΄πιασα! Το πράσινο άλογο σε μισό λεπτό θα κάνει

χιλιόμετρα, δηλαδή σε μισό λεπτό θα φτάσει στο μισό της διαδρομής. Το δικό μας άλογο που έχει επιτάχυνση μικρότερη από του πράσινου, θα είναι πάντα πίσω του. Σωστά; Άρα το άλογό μας σε μισό λεπτό δεν θα φτάσει καν τη μέση».
Ο Χόλμς επιβεβαίωσε ότι ο συνομιλητής του έβγαλε σωστό συμπέρασμα.
- «Καλά», συνέχισε ο Γουάτσον, «αλλά τι μπορείς να πεις για το δεύτερο μισό λεπτό; Φοβάμαι δεν μπορείς να πεις τίποτα απολύτως, κακόμοιρε Χολμς, αφού ούτε καν ξέρεις που βρίσκεται το άλογο. Το μόνο που ξέρεις είναι ότι σε μισό λεπτό δεν έφτασε τη μέση. Άλλο να ξέρεις που δεν είναι το άλογο και άλλο να μην ξέρεις που είναι!».
- «Σε αυτή την περίπτωση ο συλλογισμός έχει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον», απάντησε ο Σέρλοκ Χόλμς, τραβώντας μια βαθειά ρουφηξιά στην πίπα του, ικανοποιημένος από τη συμπερασματολογία του. «Για να σου δώσω να το καταλάβεις», συνέχισε. «ας παίξουμε την ταινία ανάποδα, από το τέλος της κούρσας προς τα πίσω. Βλέπεις; Τώρα το άλογο φαίνεται να πηγαίνει ανάποδα και εκεί που στην πραγματικότητα επιβραδυνόταν τώρα φαίνεται σαν να επιταχύνεται».
- «Σιγά το βαθύ συμπέρασμα» ειρωνεύτηκε ο Γουάτσον, «και τι έγινε».
- «Τι έγινε; Θα με σκάσεις Γουάτσον! Μόνος σου το είπες πριν. Αν η επιτάχυνση που στην πραγματικότητα είναι ανάποδη επιβράδυνση ήταν κάτω από 4χλμ/λεπτό/λεπτό, τότε το άλογο σε μισό λεπτό δεν θα έφτανε ούτε στη μέση της διαδρομής, πηγαίνοντας ανάποδα. Εσύ το είπες!».
- «Εύρηκα» αναφώνησε ο Γουάτσον, «όταν το ρολόι δείχνει μισό λεπτό κούρσας, την μια φορά το άλογο φέρεται να είναι πριν από τη μέση, και την άλλη, όταν κοιτάμε την ταινία από τα πίσω προς τα μπρος, διαπιστώνουμε ότι θα είναι μετά τη μέση. Αυτό δεν γίνεται. Σωστά;»
- «Τετριμμένο. Και όπως έχω πει πολλές φορές, όταν εξαλείψεις εκείνο που είναι αδύνατον να συμβεί, αυτό που μένει, όσο περίεργο και αν ακούγεται, είναι η αλήθεια. Έλα Γουάτσον, γράψε τα αυτά στη βιογραφία μου τώρα αμέσως γιατί έχουμε πολύ δουλειά. Ο ιππόδρομος κρύβει πολλές παγίδες».
Φιλικά,
Μιχάλης Λάμπρου